Vlaamse familiale ondernemingen en familiale vennootschappen kunnen met volledige vrijstelling van schenkbelasting worden geschonken of tegen verlaagde erfbelasting (3% of 7%) worden vererfd. Hieraan zijn wel een aantal voorwaarden gekoppeld die het familiale karakter beklemtonen en tevens een reële economische activiteit vereisen.
Residentieel vastgoed
De voorwaarden die bestonden rond een reële economische activiteit zorgden ervoor dat zuivere patrimoniumvennootschappen sowieso niet van de gunstregeling konden genieten. Het zijn echter niet alleen patrimoniumvennootschappen die onroerende goederen bezitten die voor privaat gebruik bestemd zijn. De spreekwoordelijke baksteen in de Belgische maag zorgt er immers voor dat heel wat ondernemers de spaarcenten van hun vennootschap gebruiken om één of meerdere onroerende goederen aan te kopen met het oog op verhuur.
Vlabel versus de rechtbank
De Vlaamse belastingadministratie (Vlabel) hield er alvast een streng standpunt op na: vennootschappen die onroerende goederen louter aanhouden en verhuren komen niet in aanmerking voor het gunstregime, zelfs wanneer de criteria rond economische activiteit zijn voldaan. Enkel verhuur aan andere vennootschappen binnen eenzelfde vennootschappengroep belet het karakter van familiale vennootschap niet.
Zoals wel vaker bleek de rechtbank iets soepeler. In een casus rond een vennootschap die een beenhouwerij uitbaatte en daarnaast ook nog een woning en een appartement bezat, oordeelde de Gentse rechtbank van eerste aanleg dat er wel degelijk sprake was van een economische activiteit. De aanwezigheid van vastgoed dat niet voor de activiteit wordt gebruikt, doet op zich geen afbreuk aan de reële economische activiteit van de familiale vennootschap.
In recente uitspraken bleek Vlabel zich neer te leggen bij de beslissing, waardoor dit ook kon meegenomen worden in successieplanningen.
Vlaamse regering grijpt in
In haar zoektocht naar extra inkomsten voor de begroting werd nu in het ontwerp van programmadecreet bij de begroting 2026 voorzien dat het initiële standpunt van Vlabel zal doorstromen naar de wetgeving. De Vlaamse regering wil voortaan verhinderen dat ander dan bedrijfsgerelateerd patrimonium wordt overgedragen binnen de gunstregeling.
Voortaan zal bij zogenaamde hybride vennootschappen een verslag moeten worden opgesteld door een extern accountant of een bedrijfsrevisor waarin de verkoopwaarde wordt geraamd van de volle eigendom van de aandelen. In dat verslag moet ook het gedeelte van die waarde worden geraamd dat wordt bepaald voor de verkoopwaarde van het residentiële vastgoed in de familiale vennootschap en dochtervennootschappen.
De vrijstelling van schenkbelasting of het verlaagd tarief aan erfbelasting zal enkel kunnen worden genoten op de restwaarde, ttz. het verschil tussen de totale waarde en de waarde van het residentiële vastgoed.
Zit u met vragen over de impact van deze maatregel op uw persoonlijke situatie, neem dan gerust contact met ons op.
Het Flamée en Partners team
