Bent u gehuwd onder een gemeenschapsstelsel? Alles wat jullie samen verdienen en opbouwen is dan in principe van jullie beiden. Soms kan het fiscaal of familiaal interessant zijn om bepaalde goederen uit die gemeenschappelijke pot te halen en toe te wijzen aan één of beide partners persoonlijk. Dat heet een uitbreng.
Wat is een uitbreng?
Een uitbreng is een officiële wijziging van het huwelijkscontract waarbij u bepaalde gemeenschappelijke goederen — zoals een woning, beleggingen of spaargeld — overhevelt naar het persoonlijk vermogen van één of beide partners. Dit gebeurt altijd via een notariële akte. Jullie blijven daarna gewoon gehuwd onder een gemeenschapsstelsel, zolang de beroepsinkomsten nog steeds gemeenschappelijk zijn.
Twee vormen: symmetrisch of asymmetrisch
Bij een symmetrische uitbreng worden de goederen tussen beide partners verdeeld in gelijke mate. Bij een asymmetrische uitbreng gaan de goederen in ongelijke verhouding naar één of beide partners (bv. alles naar de gezonde partner bij een ernstige ziekte).
Wanneer wordt dit gebruikt?
Een uitbreng wordt soms ingezet als planningstechniek in extremis: wanneer één van de partners terminaal ziek is, kunnen de gemeenschappelijke goederen overgeheveld worden naar het eigen vermogen van de andere partner. Zo wordt de belastingdruk bij overlijden beperkt.
Wat zijn de fiscale gevolgen?
- Onroerende goederen (bv. een woning): verdeelrecht verschuldigd (2,5% in Vlaanderen).
- Roerende goederen (bv. spaargeld, aandelen): geen registratierecht verschuldigd.
Wat mag wél en wat niet?
De rechtspraak en de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) hebben de voorbije jaren duidelijkheid geschept over welke combinaties van rechtshandelingen al dan niet als fiscaal misbruik worden beschouwd.
Een loutere asymmetrische uitbreng wordt alvast niet als fiscaal misbruik beschouwd, net zomin als een symmetrische uitbreng gevolgd door een eenzijdige schenking. Wel problematisch is een symmetrische uitbreng gevolgd door een wederzijdse schenking of een uitbreng gecombineerd door een beding van aanwas, omdat men daarin wel het opzet ziet om schenk- of erfbelasting te ontwijken.
Speciale aandacht: wederzijdse schenking met terugkeer
Echtgenoten die aan elkaar schenken met een beding van terugkeer zorgen er normaal voor dat bij overlijden van de eerststervende de schenking ontbonden wordt — zonder erfbelasting. Maar let op: voor schenkingen met een optionele terugkeer vanaf 1 januari 2023 geldt dit niet meer automatisch. Het lichten van de optie heeft enkel uitwerking voor de toekomst, waardoor de teruggekeerde goederen toch aan erfbelasting onderworpen kunnen worden.
De kern van de boodschap
Een uitbreng op zich is geen fiscaal misbruik. Maar combineert u die met andere rechtshandelingen (wederzijdse schenking, beding van aanwas), dan loopt u het risico dat de Vlaamse Belastingdienst de hele constructie negeert en toch erfbelasting heft alsof de uitbreng nooit heeft plaatsgevonden.
Overweegt u een uitbreng als onderdeel van je successieplanning? Wij begeleiden u hierbij graag.
Het Flamée en Partners team
