Waarom een erfovereenkomst ook uw zaak aanbelangt
Als ondernemer komt er een onvermijdelijk een moment waarop u uw vermogen wenst door te schuiven naar de volgende generatie. Daarbij is het niet zelden moeilijk om gelijke of gelijkwaardige delen aan de verschillende kinderen toe te bedelen.
Hoezeer u als ouder ook uw kinderen gelijk wilt behandelen, wanneer bepaalde kinderen de familiale onderneming willen verderzetten en andere niet, rijst de vraag hoe dat best kan worden opgelost. Sowieso is de gemakkelijkste oplossing iedereen hetzelfde te geven: ieder krijgt een gelijk aandeel in het roerend en het onroerend vermogen en later kunnen de kinderen dan onderling door middel van ruil en/of verkoop de onderlinge verhoudingen wijzigen.
Toch is dit niet altijd een ideale oplossing, niet in het minst omdat zo bepaalde problematieken voor u uit worden geschoven zonder ze effectief op te lossen. Een erfovereenkomst kan dan soelaas bieden. U maakt immers samen met uw kinderen duidelijke afspraken over bepaalde aspecten van de nalatenschap om latere discussies te voorkomen.
Wat regelt u ermee?
Met een erfovereenkomst legt u afspraken met uw erfgenamen vast over schenkingen en kunt u het evenwicht tussen uw kinderen herstellen, zelfs al hebben zij voorheen ongelijke schenkingen gekregen.
U kan ook afspraken maken over de waardering van de schenkingen. Let wel op: over toekomstige verdelingen kan geen akkoord worden gesloten.
De overeenkomst wordt verleden voor een notaris. Die bewaakt de wettelijke procedure, waaronder een wachttermijn van één maand tussen het ontwerp en de ondertekening. De sterkte van dergelijke overeenkomst zit in het bindend karakter; de erfgenamen kunnen later niet meer terugkomen op de gemaakte afspraken.
Twee mogelijkheden
Globale erfovereenkomst
U (en eventueel uw partner) zit samen met al uw kinderen rond de tafel om het evenwicht tussen hen vast te leggen. Bijvoorbeeld: het ene kind kreeg de bedrijfsaandelen en het andere kind een vastgoedportefeuille, waarvan de subjectieve gelijkheid wordt bevestigd. Dit kan alleen voor schenkingen die al gedaan zijn, en vereist de instemming van alle kinderen. Blijft één kind afwezig of weigert het te tekenen, dan komt de overeenkomst niet tot stand. Ook klein- of pluskinderen kunnen bij de afspraken betrokken worden.
Punctuele erfovereenkomst
Hiermee maakt u afspraken over één specifieke schenking, eventueel al in de schenkingsakte zelf. Zo kunnen de betrokkenen bijvoorbeeld de waarde van de geschonken aandelen vastleggen. Ook kan een kind vooraf verklaren dat het geen inkorting zal vorderen van die schenking. Niet alle familieleden hoeven mee te tekenen, maar de afspraak bindt alleen wie tekent. Wilt u een latere vordering tot inkorting uitsluiten, dan moet het kind dat die vordering zou kunnen instellen dus zelf partij zijn.
Eenmaal getekend, is dat definitief?
In principe wel. Een erfovereenkomst kan niet eenzijdig worden herroepen of gewijzigd.
Verandert uw situatie ingrijpend, bijvoorbeeld door een overname of een gewijzigde opvolgingsstructuur, dan kan een aanpassing enkel in onderling akkoord met de betrokken partijen en opnieuw via de notaris. Daarom loont het om vooraf goed na te denken over hoe uw onderneming en uw gezin zich kunnen ontwikkelen.
Vragen over uw situatie, een bestaande erfovereenkomst of de gevolgen voor de overdracht van uw bedrijf? We bekijken het graag samen met u.
Het Flamée en Partners team
Veelgestelde vragen
Een globale erfovereenkomst regelt het evenwicht tussen al uw kinderen en vereist ieders instemming. Een punctuele erfovereenkomst gaat over één specifieke schenking en bindt alleen wie tekent.
Bij een globale erfovereenkomst wel. Bij een punctuele niet, maar dan bindt de afspraak alleen wie tekent.
Nee. Schenkingen die in het verleden onbelast bleven, blijven onbelast.
Alleen in onderling akkoord met alle betrokken partijen en via de notaris.


