Werkt u samen met een zelfstandige handelsagent, bijvoorbeeld om klanten aan te brengen of contracten te onderhandelen? Dan is het afkopen van de opzeggingstermijn niet zonder meer mogelijk, voorzichtigheid is hier geboden.
Wat is handelsagentuur?
Een handelsagent is een zelfstandige tussenpersoon die voor uw onderneming (de “principaal”) klanten of contracten aanbrengt. De handelsagent organiseert het werk zelf en wordt doorgaans vergoed via commissies, een vaste vergoeding, of een combinatie van beide.
Omdat handelsagenten voor hun inkomen vaak sterk afhankelijk zijn van deze samenwerking, genieten zij een bijzondere wettelijke bescherming, in het bijzonder bij het beëindigen van de overeenkomst.
Opzeggen van een handelsagentuurovereenkomst – praktijk
In de praktijk is het gebruikelijk dat de partijen van een dergelijke overeenkomst vanaf het versturen van de opzegging vrij kunnen onderhandelen over de financiële afwikkeling ervan.
Partijen komen dan meestal een opzeggings- en uitwinningsvergoeding overeen, waardoor tijdens de opzeggingstermijn de financiële gevolgen voor beide partijen duidelijk zijn. Ook werd vaak overeengekomen dat niet de volledige termijn moest gepresteerd worden.
Opzeggen van een handelsagentuurovereenkomst – Hof van Justitie
Het Europees Hof van Justitie heeft de praktijk nu ter discussie gesteld: op 23 april 2026 oordeelde het Hof dat een handelsagentuurovereenkomst pas eindigt wanneer de opzeggingstermijn daadwerkelijk verstreken is. Zolang die termijn loopt, blijft de overeenkomst dus volledig bestaan en behoudt de handelsagent zijn volledige wettelijke bescherming. Met andere woorden: een akkoord op voorhand was volgens dit arrest voorbarig, waardoor er geen rechtszekerheid is rond het akkoord.
Deze beslissing sluit aan bij de economische realiteit: de machtsverhouding tussen beide partijen verandert immers niet op de dag van de opzegging, waardoor de handelsagent op dat moment al afstand zou kunnen doen van zijn beschermde rechten, waardoor de wettelijke bescherming in de praktijk grotendeels haar effect verliest. De handelsagent is immers in grote mate afhankelijk van de principaal voor zijn of haar inkomen, werkzekerheid, etc. waardoor in de praktijk handelsagenten soms gedwongen worden om een mindere deal te aanvaarden.
Conclusie
Overweegt u om een handelsagentuurovereenkomst (als handelsagent of principaal) stop te zetten, analyseer dan niet enkel de opzeg zelf, maar ook het tijdstip en de inhoud van eventuele afspraken over de afwikkeling. Een handelsagentuurovereenkomst eindigt pas wanneer de opzeggingstermijn volledig verstreken is. Tot aan het einde van die termijn blijft niet alleen de samenwerking, maar ook de bescherming van de handelsagent, onverkort gelden.
Wilt u een handelsagentuurovereenkomst opstarten of beëindigen of afspraken maken over de financiële afwikkeling ervan? Contacteer ons gerust, een mailtje volstaat.
Het Flamée en Partners team
Veelgestelde vragen
Pas wanneer de opzeggingstermijn effectief is verstreken, niet op het moment van de opzegging.
Ja, maar een akkoord waarin de handelsagent afstand doet van wettelijk beschermde rechten, kan later ongeldig worden verklaard.
Afhankelijk van de situatie op een opzeggingsvergoeding, een uitwinningsvergoeding en eventueel een bijkomende schadevergoeding.


