Vanaf 1 januari 2026 gelden in het Vlaamse Gewest strengere regels rond ketenaansprakelijkheid bij de illegale tewerkstelling van derdelanders (personen met een nationaliteit buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland). De aanpassing moet constructies voorkomen waarmee verantwoordelijkheid voor illegale tewerkstelling wordt ontlopen. Hieronder geven wij voor u hierover graag de nodige toelichting.
Wie is getroffen door de strengere regels?
Professionele opdrachtgevers, hoofdaannemers en intermediaire aannemers die werken laten uitvoeren via een rechtstreekse (onder)aannemer in het Vlaams Gewest vallen onder het toepassingsgebied van deze wetgeving.
Voor hen geldt een aanvullende zorgvuldigheidsplicht zodra de rechtstreekse (onder)aannemer actief is in één van de volgende risicosectoren:
- Bouwsector (werken in onroerende staat, inclusief levering van stortklaar beton)
- Schoonmaaksector
- Vleessector (vleesbereidingen, slachten en uitsnijden van hoefdieren, gevogelte en konijnen)
- Koeriersdiensten (pakketbezorgers in opdracht van postdiensten)
Als de rechtstreekse (onder)aannemer niet tot een risicosector behoort, volstaat in principe een schriftelijke verklaring van die aannemer om aansprakelijkheid te vermijden.
Wat moet u doen om aansprakelijkheid te vermijden?
Volgende twee zaken zijn voor u – als u binnen het toepassingsgebied van deze wetgeving valt – belangrijk:
1. Schriftelijke verklaring: Vraag een schriftelijke verklaring van uw rechtstreekse (onder)aannemer waarin deze bevestigt geen illegaal verblijvende derdelanders als werknemer of zelfstandige tewerk te stellen.
2. Zorgvuldigheidsplicht: Bij samenwerking met een (onder)aannemer uit een risicosector moet u vóór aanvang van de werken bepaalde gegevens en documenten opvragen en bewaren. U moet nagaan of documenten geldig zijn en geen duidelijke vervalsingen bevatten; een diepgaande authenticiteitscontrole is niet vereist. Voor kleine werken in de bouw- of schoonmaaksector is dit niet noodzakelijk.
Vereiste documenten (op te vragen vóór aanvang werken)
Afhankelijk van de tewerkstellingssituatie kunnen onder meer de volgende stukken gevraagd worden:
- Identiteitsdocument: paspoort of reistitel van de buitenlandse werknemer of zelfstandige
- Verblijfsbewijs: bewijs van geldig verblijf
- Toelating tot arbeid: geldige arbeidsvergunning of gecombineerde vergunning (werknemers) of beroepskaart (zelfstandigen)
- Aangiftegegevens: bewijs van inschrijving in Dimona (Belgische tewerkstelling) of Limosa (detachering) en eventueel A1-verklaring of aanvraag daarvan
Bewaar deze gegevens zodat ze op verzoek aan de inspectiediensten kunnen worden voorgelegd!
Meldplicht bij ontbrekende of ongeldige documenten
Ontbreken er documenten of zijn ze duidelijk vervalst, dan moet u de rechtstreekse (onder)aannemer verzoeken de ontbrekende stukken alsnog te bezorgen. Reageert de aannemer niet, dan moet u dit melden bij de Vlaamse Sociale Inspectie via het elektronische meldloket. Alleen door deze melding voldoet u aan de zorgvuldigheidsplicht.
Let op: als de inspectiediensten kunnen aantonen dat u vooraf op de hoogte was van illegale tewerkstelling, blijft u aansprakelijk. Dit geldt trouwens eveneens voor natuurlijke personen die voor privédoeleinden beroep doen op illegale derdelanders.
Sancties en overgangregeling
Het niet of onvoldoende naleven van de zorgvuldigheidsplicht kan leiden tot strafrechtelijke sancties (gevangenisstraf en/of hoge geldboetes) of administratieve boetes. Boetes worden vermenigvuldigd per betrokken buitenlandse onderdaan, met een wettelijke bovengrens.
De Vlaamse regering voorziet een gedoogperiode van 6 maanden na inwerkingtreding op 1 januari 2026.
Zorg er dus zeker voor dat u standaard een schriftelijke verklaring opvraagt en stel een checklist op voor de vereiste documenten. Heeft u vragen of wenst u onze bijstand hierin? Een mail of telefoontje volstaat!
Het Flamée en Partners team
